Slimmer Slanker
Menobuik: waarom je buikvet groeit in de overgang (en wat je eraan kunt doen)
Geen tijd? Luister ’m tijdens wandelen.
Let op: dit is een diepgaand dossier van ±20 minuten leestijd. Pak een kop thee en ga er even voor zitten.)
🎧 Luisterversie (17 min.)
Belangrijke mededeling:
Menobuik is het buikvet dat bij veel vrouwen 35+ ineens toeneemt, zelfs als je niet méér eet dan vroeger.
Niet omdat jij faalt, maar omdat je lichaam anders gaat werken: je hormonen en vetverdeling veranderen.
We gebruiken dit woord omdat vrouwen erop zoeken — niet om je te labelen of te shamen.
En het goede nieuws: je staat niet machteloos. Je hebt alleen een nieuwe handleiding nodig.
🧠 Menobuik = geen karakterfout. Het is biologie.
📉 Oestrogeen daalt → insulineresistentie stijgt → je lijf schakelt slechter tussen vet & suiker → vetverbranding zakt.
🍑 Vet krijgt een nieuwe postcode: minder heup, meer buik (soms al vóór de laatste menstruatie).
🔥 Buikvet is niet alleen “cosmetisch”: visceraal vet is actief en hangt samen met ontsteking + cardiometabool risico.
⚖️ Calorieën tellen nog steeds — maar je “boekhouding” verandert: zelfde kcal → vaker opslag rond je buik.
✅ Wat werkt het vaakst (kies er 1 voor nu):
Eet vroeger
Rustig wandelen
Eiwit-anker
Waarom ik dit dossier schreef.
Ik ben Erik Hans. Als Toegepast Psycholoog en nerd ben ik gewend om naar data en onderzoeken te kijken.
Maar dit dossier begon persoonlijk.
Ik zag en hoorde om me heen hoe vrouwen die alles 'goed' deden — gezond eten, veel wandelen, hard werken — ineens de strijd met hun eigen spiegelbeeld verloren.
Ik schreef dit onderzoek oorspronkelijk om Anneke voor te bereiden.
Hoewel de overgang voor haar nog even weg is, wilde ik de biologische kaart al getekend hebben voordat zij (en wij als gezin) de storm in varen.
Ik wilde niet dat zij straks ook in de valkuil van "nog minder eten en nog harder sporten" zou trappen.
Want daar zit de crux: je kunt de overgang niet winnen met wilskracht. Je wint hem met biologie.
Het Hormonale Orkest: Waarom de melodie ineens vals klinkt
Jarenlang speelde je hormonale orkest perfect samen — tot de dirigent ineens het stokje neerlegt. 🎻
En jij probeert de melodie vast te houden, terwijl de violen hun eigen solo beginnen.
Welkom in de perimenopauze: de overgang vóór de overgang.
Het klinkt bijna poëtisch, maar wat er in je lijf gebeurt, is allesbehalve zacht en subtiel.
🧠 Hormonen beginnen te schommelen.
🥵 Je krijgt soms zomaar een mini-vulkaanuitbarsting (lees: opvlieger).
💤 Je slaapt onrustig.
💭 En die brain fog? Alsof iemand even op “dimlicht” heeft gedrukt in je hoofd.
Toch is dit geen ‘storende fase’. Het is het begin van een biologisch meesterwerk:
Je lichaam schakelt over van vruchtbaarheid naar stabiliteit.
Perimenopauze betekent letterlijk: “dichtbij de menopauze”. Het is de periode waarin je eierstokken langzaamaan hun takenpakket afbouwen.
Alsof ze zeggen: “Bedankt voor de samenwerking, we trekken ons langzaam terug.”
Wetenschappers noemen dit het climacterium: de overgang van je vruchtbare naar je niet-vruchtbare jaren.
Je voorraad eicellen raakt op, je hormonen beginnen te dansen — en dat dansje is allesbehalve synchroon.
Dit gebeurt gemiddeld rond je 50e, maar sommige vrouwen krijgen de eerste signalen al in hun veertiger jaren… of zelfs dertiger jaren.
En dat kan voelen alsof je lijf een update uitvoert waar je geen toestemming voor hebt gegeven.
De AMY-studie toonde aan dat hevige opvliegers vaak het eerste herkenbare teken zijn van perimenopauze [1].
Daarna volgen soms:
😴 Slechter slapen (wat voor een hele reeks negatieve effecten zorgt)
😔 Dipjes of stemmingswisselingen
🌫 Brain fog
❤️ Minder zin in seks
🎻 Perimenopauze = hormonale symfonie raakt uit de maat
🌡 Opvliegers, brain fog & slaapproblemen als eerste signalen
🔄 Je lijf schakelt van vruchtbaarheid naar stabiliteit — maar niet stilletjes
1. Islam, R. M., Bond, M., Ghalebeigi, A., Wang, Y., Walker-Bone, K., & Davis, S. R. (2025). Prevalence and severity of symptoms across the menopause transition: cross-sectional findings from the Australian Women's Midlife Years (AMY) Study. The lancet. Diabetes & endocrinology, 13(9), 765–776. https://doi.org/10.1016/S2213-8587(25)00138-X
Perimenopauze: De 2 hoofdstukken
Er zijn eigenlijk twee hoofdstukken in dit hormonale verhaal:
Vroege perimenopauze
Je progesteron daalt, maar je oestrogeen blijft nog redelijk stabiel — of schiet zelfs af en toe omhoog.
Het voelt een beetje alsof je in de achtbaan zit zonder gordel: Moodswings, onvoorspelbare cycli, en plotselinge energie-ups gevolgd door crashes.
Late perimenopauze
Nu daalt óók je oestrogeen, en dat verandert het spel volledig.
Je metabolisme begint te vertragen en — jawel — vet verplaatst zich richting je buik.
🧩 Niet omdat je iets “verkeerd” doet, maar omdat je hormonale evenwicht verandert.
Er is één klein voordeel (ja, echt!) [1]:
📉 Minder oestrogeen = vaak minder PMS-klachten.
🎢 Vroege perimenopauze = moodswings & hormonale pieken
📉 Late fase: oestrogeen daalt → vet naar je buik
🙃 Niet jouw schuld — wel jouw realiteit (en je kunt er op inspelen)
1. Baker, L. J., & O'Brien, P. M. (2012). Premenstrual syndrome (PMS): a peri-menopausal perspective. Maturitas, 72(2), 121–125. https://doi.org/10.1016/j.maturitas.2012.03.007
Menopauze: De nieuwe fase waar niemand je op
En dan opeens… stilte.
Geen menstruatie meer. Geen schommelingen in je cyclus. Alleen een lichaam dat zegt:
“We zijn klaar met voortplanten — nu is het tijd voor onderhoud.” 🧘♀️
Wanneer je 12 maanden geen menstruatie meer hebt gehad, ben je officieel in de menopauze beland.
En vanaf dat moment ben je — technisch gezien — postmenopauzaal. Klinkt klinisch, maar wat je voelt, is allesbehalve dat.
Voor veel vrouwen is dit geen “einde van iets,” maar het begin van een hormonale herprogrammering… met gemengde gevoelens 🎢
De klachten die in de perimenopauze al voorzichtig hun kop opstaken? Die kunnen nu luider worden.
Niet gek, want biologisch gezien gaat de stekker er nu écht uit:
🧬 Je eierstokken zijn met pensioen 💤. De productie van oestrogeen en progesteron daalt tot een fractie van vroeger.
Je oestrogeen kan zelfs tot 95 % lager liggen dan vóór de overgang [1].
Je progesteron? Al eerder ingestort. En dan gebeurt er iets opmerkelijks.
Zonder de zachte demping van oestrogeen krijgen andere hormonen — met name testosteron — ineens wat meer podiumtijd [2, 3].
En dit heeft heel wat gevolgen. Toch heeft het voor de één meer en zwaardere gevolgen dan voor de ander. Waarom?
🧬 Genen.
In een mega-studie bij 225.000+ vrouwen bleek: wie slechter DNA herstelt in haar eicellen, komt eerder in de overgang [4].
En sommige vrouwen hebben genen die zorgen voor méér stemmingsklachten, slapeloosheid of stressgevoeligheid [5, 6, 7, 8].
🎯 Genetica bepaalt de helft [9]. Maar leefstijl beïnvloedt de andere helft. Daar heb jij dus wél grip op.
🔕 Cyclus stopt → oestrogeen zakt → klachten nemen toe
🧬 Genen bepalen de helft, leefstijl de andere helft
🎢 Postmenopauze is geen eindpunt, maar een hormonale wending
1. Chakravarti, S., Collins, W. P., Forecast, J. D., Newton, J. R., Oram, D. H., & Studd, J. W. (1976). Hormonal profiles after the menopause. British medical journal, 2(6039), 784–787. https://doi.org/10.1136/bmj.2.6039.784
2. Burger H. (2008). The menopausal transition--endocrinology. The journal of sexual medicine, 5(10), 2266–2273. https://doi.org/10.1111/j.1743-6109.2008.00921.x
3. Markopoulos, M. C., Kassi, E., Alexandraki, K. I., Mastorakos, G., & Kaltsas, G. (2015). Hyperandrogenism after menopause. European journal of endocrinology, 172(2), R79–R91. https://doi.org/10.1530/EJE-14-0468
4. Zhang, L., Wei, X. T., Niu, J. J., Lin, Z. X., Xu, Q., Ni, J. J., Zhang, W. L., Han, B. X., Yan, S. S., Feng, G. J., Zhang, H., Yang, X. L., Zhang, Z. J., Hai, R., Ren, H. G., Zhang, F., & Pei, Y. F. (2021). Joint Genome-Wide Association Analyses Identified 49 Novel Loci For Age at Natural Menopause. The Journal of clinical endocrinology and metabolism, 106(9), 2574–2591. https://doi.org/10.1210/clinem/dgab377
5. Bojar, I., Raczkiewicz, D., Gujski, M., Humeniuk, E., Wdowiak, A., Owoc, A., & Pinkas, J. (2020). Oestrogen receptor α gene polymorphisms, insomnia, and cognitive functions in perimenopausal and postmenopausal women in non-manual employment. Archives of medical science : AMS, 18(5), 1318–1328. https://doi.org/10.5114/aoms.2020.94977
6. Grub, J., Willi, J., Süss, H., & Ehlert, U. (2024). The role of estrogen receptor gene polymorphisms in menopausal symptoms and estradiol levels in perimenopausal women - Findings from the Swiss Perimenopause Study. Maturitas, 183, 107942. https://doi.org/10.1016/j.maturitas.2024.107942
7. Meijsen, J. J., Shen, H., Vemuri, M., Rasgon, N. L., Koenen, K. C., & Duncan, L. E. (2023). Shared genetic influences on depression and menopause symptoms. Psychological medicine, 53(6), 2241–2251. https://doi.org/10.1017/S0033291721004037
8. Andrade, P., Santamarina, A. B., de Freitas, J. A., Marum, A. B. R. F., & Pessoa, A. F. M. (2024). Personalized nutrition and precision medicine in perimenopausal women: A minireview of genetic polymorphisms COMT, FUT2, and MTHFR. Clinics (Sao Paulo, Brazil), 80, 100549. https://doi.org/10.1016/j.clinsp.2024.100549
9. Laven J. S. (2015). Genetics of Early and Normal Menopause. Seminars in reproductive medicine, 33(6), 377–383. https://doi.org/10.1055/s-0035-1567825
“Je metabolisme is kapot"
Het is de meest gehoorde kreet in mijn praktijk.
Vrouwen die zich gefrustreerd en machteloos voelen omdat die buik er opeens bij kwam — en blijft hangen, wat ze ook proberen.
Het internet schreeuwt het ook van de daken: "Je metabolisme is kapot! Je moet het 'boosten' met deze detox-thee of dat 1200-calorieën dieet!"
Maar wacht even... klopt dat wel?
Zoals zo vaak heeft het internet het verkeerd.
Laten we een hardnekkige mythe linea recta naar meneer de Uil in Fabeltjesland sturen 👋.
De koude feiten: Een gigantisch internationaal onderzoek (waarbij duizenden mensen decennialang werden gevolgd) liet iets schokkends zien: ons basaal metabolisme blijft tussen de leeftijd van 20 en 60 jaar nagenoeg stabiel [1, 2].
Je lichaam verbrandt dus echt niet ‘ineens niks meer’ zodra de eerste opvlieger zich meldt.
Je metabolisme is niet opeens ‘stuk’ gegaan op je 45e verjaardag.
Uit grote cohortstudies blijkt dat gewichtstoename op deze leeftijd vaak een optelsom is van ouder worden en subtiele leefstijlveranderingen [3, 4].
🚀 Maar... de overgang versnelt de boel.
Hoewel je motor nog steeds draait, verandert de overgang de spelregels.
Het zijn geen grote sprongen, maar sluipende verschuivingen die elk jaar nét wat meer ruimte nemen in je lichaam — en je zelfvertrouwen.
Als de motor niet stuk is, waarom groeit die buik dan wél?
Dat is de vraag die we hieronder gaan beantwoorden.
Want als het niet aan de hoeveelheid energie ligt die je verbrandt, dan ligt het aan de verdeling ervan.
👋 “Je metabolisme is kapot” = fabel voor bij meneer de Uil
🔍 De data zegt: je basaal metabolisme blijft stabiel tot 60
🧠 Niet zwak of lui — gewoon biologie met een vies nasmaakje
1. Pontzer, H., Yamada, Y., Sagayama, H., Ainslie, P. N., Andersen, L. F., Anderson, L. J., Arab, L., Baddou, I., Bedu-Addo, K., Blaak, E. E., Blanc, S., Bonomi, A. G., Bouten, C. V. C., Bovet, P., Buchowski, M. S., Butte, N. F., Camps, S. G., Close, G. L., Cooper, J. A., Cooper, R., … IAEA DLW Database Consortium (2021). Daily energy expenditure through the human life course. Science (New York, N.Y.), 373(6556), 808–812. https://doi.org/10.1126/science.abe5017
2. Lovejoy J. C. (2003). The menopause and obesity. Primary care, 30(2), 317–325. https://doi.org/10.1016/s0095-4543(03)00012-5
3. Schlienger, J. L., & Pradignac, A. (1993). Relations entre poids et ménopause [Relationships between weight and menopause]. Revue francaise de gynecologie et d'obstetrique, 88(5), 291–295.
4. Greendale, G. A., Sternfeld, B., Huang, M., Han, W., Karvonen-Gutierrez, C., Ruppert, K., Cauley, J. A., Finkelstein, J. S., Jiang, S. F., & Karlamangla, A. S. (2019). Changes in body composition and weight during the menopause transition. JCI insight, 4(5), e124865. https://doi.org/10.1172/jci.insight.124865
Estradiol: Jouw ondergewaardeerde hongerregelaar
Dacht je dat oestrogeen alleen iets te maken had met je vruchtbaarheid?
Think again.
Estradiol — de krachtigste vorm van oestrogeen — is als een onzichtbare regisseur van je honger, verzadiging en vetopslag.
En als dat niveau daalt tijdens de overgang? 💥 Dan krijg je een domino-effect die je metabolisme én je humeur raken.
Je hypothalamus — het controlecentrum van je brein — is dol op estradiol. Hier regelt het [1, 2]:
✅ Hoeveel honger je voelt
✅ Hoeveel energie je verbrandt (thermogenese)
✅ Of je vet opslaat of juist gebruikt als brandstof
Bij gezonde estradiollevels maakt je brein meer verzadigingshormonen aan (zoals α-MSH) en minder eetlustopwekkende (zoals NPY en AgRP).
➡️ Je krijgt minder snel trek, eet minder én slaat minder vet op rond de buik en organen — zelfs op een vetrijk dieet [3].
Zelfs bij vrouwen die een vruchtbaarheidsbehandeling ondergingen, zag je dit effect [4]:
📉 Meer estradiol → minder honger
📈 Meer leptine → sneller vol
❤️ En minder ontstekingen
📉 Maar als je estradiol daalt dan verschuift dit hele systeem. Je voelt méér honger, raakt minder snel verzadigd [1].
🧬 Estradiol regelt je honger, vetverbranding en hersenenergie
😩 Daalt het? → méér trek, minder verzadiging
🧠 En je brein? Die draait niet op volle kracht zoals voorheen
1. López, M., & Tena-Sempere, M. (2016). Estradiol and brown fat. Best practice & research. Clinical endocrinology & metabolism, 30(4), 527–536. https://doi.org/10.1016/j.beem.2016.08.004
2. Coyoy, A., Guerra-Araiza, C., & Camacho-Arroyo, I. (2016). Metabolism Regulation by Estrogens and Their Receptors in the Central Nervous System Before and After Menopause. Hormone and metabolic research = Hormon- und Stoffwechselforschung = Hormones et metabolisme, 48(8), 489–496. https://doi.org/10.1055/s-0042-110320
3. Litwak, S. A., Wilson, J. L., Chen, W., Garcia-Rudaz, C., Khaksari, M., Cowley, M. A., & Enriori, P. J. (2014). Estradiol prevents fat accumulation and overcomes leptin resistance in female high-fat diet mice. Endocrinology, 155(11), 4447–4460. https://doi.org/10.1210/en.2014-1342
4. Leppänen, J., Nuotio, P., Randell, K., Romppanen, J., Keski-Nisula, L., Laitinen, T., Pihlajamäki, J., Schwab, U., & Heinonen, S. (2023). High estradiol levels during a long agonist IVF protocol are associated with decreased food intake, higher leptin concentrations, and lower levels of high-sensitivity C-reactive protein. Archives of gynecology and obstetrics, 308(3), 883–891. https://doi.org/10.1007/s00404-023-06950-9
Estradiol: De verborgen vetverbrander
Oestrogeen fungeert als de regelknop van je bruin vet — je ingebouwde kacheltje. 🔥
In diermodellen zie je het haarscherp:
Zodra oestrogeen actief is, stijgt de expressie van UCP-1 — het eiwit dat vet omzet in warmte — via ER-α-signalen in de hypothalamus [1].
Endocrinologische reviews suggereren dat ditzelfde mechanisme ook bij vrouwen actief is [2]:
➡️ Meer oestrogeen = hogere verbranding & minder vetopslag
➡️ Minder oestrogeen = lagere thermogenese & meer metabole traagheid
Oké, het verschil in calorieverbranding is niet enorm, maar het telt wél op — zeker als er op meerdere fronten veranderingen optreden.
En het effect stopt niet bij je taille. 🧠
Je brein draait óók op oestrogeen:
Het hormoon stimuleert de opname van glucose, aminozuren en vetzuren — de brandstoffen voor focus, stemming en energie [3].
In dierstudies raakten muizen zonder oestrogeen hun eet- en slaapritme kwijt, werden zwaarder en ontwikkelden insulineresistentie [4].
Kort gezegd? Wanneer oestrogeen daalt, draait je interne kachel op spaarstand… en dat voel je [5, 6, 7, 8, 9].
🔥 Minder estradiol = minder bruin vetactiviteit
🐭 Muizen zonder oestrogeen raakten uit ritme & werden zwaarder
📊 Insulineresistentie en gewichtstoename bij oestrogeendaling
1. Clegg D. J. (2012). Minireview: the year in review of estrogen regulation of metabolism. Molecular endocrinology (Baltimore, Md.), 26(12), 1957–1960. https://doi.org/10.1210/me.2012-1284
2. Mauvais-Jarvis F. (2011). Estrogen and androgen receptors: regulators of fuel homeostasis and emerging targets for diabetes and obesity. Trends in endocrinology and metabolism: TEM, 22(1), 24–33. https://doi.org/10.1016/j.tem.2010.10.002
3. Yang, S. H., Kim, Y. J., Yang, H. R., Park, S. U., Kim, J. G., & Kim, J. K. (2024). Metabolic Profiling in Plasma and Brain Induced by 17β-Estradiol Supplementation in Ovariectomized Mice. ACS omega, 9(16), 18212–18223. https://doi.org/10.1021/acsomega.3c10399
4. Omotola, O., Legan, S., Slade, E., Adekunle, A., & Pendergast, J. S. (2019). Estradiol regulates daily rhythms underlying diet-induced obesity in female mice. American journal of physiology. Endocrinology and metabolism, 317(6), E1172–E1181. https://doi.org/10.1152/ajpendo.00365.2019
5. Hogan-Lamarre, S., Swibas, T., Guertin, J., Haman, F., Hildreth, K., Miao, Y., Kohrt, W., Carpentier, A., Blondin, D. and Melanson, E. (2021), Brown Adipose Tissue Volume and Distribution in Premenopausal and Postmenopausal Women. The FASEB Journal, 35:. https://doi.org/10.1096/fasebj.2021.35.S1.05381
6. Aldiss, P., Budge, H., Symonds, M. E. (2016). Is a reduction in brown adipose thermogenesis responsible for the change in core body temperature at menopause?. Cardiovascular Endocrinology 5(4):p 155-156, December 2016. | DOI: 10.1097/XCE.0000000000000089
7. Zhou, Z., Moore, T. M., Drew, B. G., Ribas, V., Wanagat, J., Civelek, M., Segawa, M., Wolf, D. M., Norheim, F., Seldin, M. M., Strumwasser, A. R., Whitney, K. A., Lester, E., Reddish, B. R., Vergnes, L., Reue, K., Rajbhandari, P., Tontonoz, P., Lee, J., Mahata, S. K., … Hevener, A. L. (2020). Estrogen receptor α controls metabolism in white and brown adipocytes by regulating Polg1 and mitochondrial remodeling. Science translational medicine, 12(555), eaax8096. https://doi.org/10.1126/scitranslmed.aax8096
8. Ravussin, E., & Galgani, J. E. (2011). The implication of brown adipose tissue for humans. Annual review of nutrition, 31, 33–47. https://doi.org/10.1146/annurev-nutr-072610-145209
9. Kajimura, S., & Saito, M. (2014). A new era in brown adipose tissue biology: molecular control of brown fat development and energy homeostasis. Annual review of physiology, 76, 225–249. https://doi.org/10.1146/annurev-physiol-021113-170252
Insulineresistentie: de dader achter de menobuik
In een gezond lichaam is je metabolisme een slimme hybride:
Het schakelt soepel tussen vet en glucose, net als een auto die moeiteloos van benzine naar elektrisch overspringt [1]. ⚙️
Je eet iets → insuline stijgt → cellen nemen suiker op → vetverbranding pauzeert even [2].
Later daalt insuline, en je lichaam schakelt vanzelf terug naar vet als brandstof.
Dat is metabole flexibiliteit — en het houdt je energiek, scherp en slank rond de taille. 💪
Maar in de overgang verandert dat hele systeem.
💔 Je oestrogeen zakt → en daarmee daalt je insulinegevoeligheid en insulineresistentie neemt toe [3, 4, 5, 6, 7].
Glucose blijft in je bloed, de alvleesklier trapt nóg harder op het gas, en vetverbranding? Die ligt plat [8, 9]. 🛑
💡 Gevolg: je verbrandt minder vet, vertrouwt meer op suiker, en slaat energie sneller op als vet — zelfs als je niet méér eet [10, 11, 12, 13].
Onderzoek laat zien dat vetafbraak bij vrouwen na de overgang behoorlijk daalt (lipolyse) [14].
En tegelijk zie je een hogere activiteit van lipoproteïne lipase — het enzym dat vet juist helpt opslaan. 🔄
Kort gezegd: je lichaam is nóg beter geworden in vet opslaan… en slechter in het verbranden ervan.
Vroeger ging alles keurig naar je heupen en dijen 🍑.
Maar nu lijkt je lijf een nieuw favoriet opslagvak te hebben gevonden: Hallo buik. 👋
Wat ooit een ‘vrouwelijke ronding’ was, verandert langzaam in een metabole hotspot.
Niet omdat je iets fout doet — maar omdat je hormonen de spelregels herschrijven. 🧠 Vetverdeling krijgt een compleet nieuwe postcode. 📦
Dalende oestrogeenwaarde en de bijbehorende insulineresistentie zorgen ervoor dat je vetopslag verschuift richting je buik [15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24].
Dit begint al twee jaar vóór de overgang [25]. En het meest frustrerende?
😤 Je kunt op gewicht blijven, maar tóch meer buikvet ontwikkelen [26]. Oftewel, je krijgt een meer “mannelijk” vetpatroon.
🔋 Gezond metabolisme = soepel schakelen tussen vet & suiker
📉 Oestrogeen daalt → insulineresistentie stijgt → vetverbranding zakt weg
🍑 Van heupen naar buik: vet krijgt een nieuwe postcode
1. Muoio, D. M., & Newgard, C. B. (2008). Fatty acid oxidation and insulin action: when less is more. Diabetes, 57(6), 1455–1456. https://doi.org/10.2337/db08-0281
2. Norton, L., Shannon, C., Gastaldelli, A., & DeFronzo, R. A. (2022). Insulin: The master regulator of glucose metabolism. Metabolism: clinical and experimental, 129, 155142. https://doi.org/10.1016/j.metabol.2022.155142
3. Giannini, A., Montt-Guevara, M. M., Shortrede, J. E., Palla, G., Chedraui, P., Genazzani, A. R., & Simoncini, T. (2019). Metabolic syndrome and excessive body weight in peri- and postmenopausal women. In T. Simoncini, A. R. Genazzani, & P. Chedraui (Eds.), Postmenopausal diseases and disorders (pp. 225–236). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-17901-3_15
4. Sowers, M., Derby, C., Jannausch, M. L., Torrens, J. I., & Pasternak, R. (2003). Insulin resistance, hemostatic factors, and hormone interactions in pre- and perimenopausal women: SWAN. The Journal of clinical endocrinology and metabolism, 88(10), 4904–4910. https://doi.org/10.1210/jc.2003-030350
5. Saglam, K., Polat, Z., Yilmaz, M. I., Gulec, M., & Akinci, S. B. (2002). Effects of postmenopausal hormone replacement therapy on insulin resistance. Endocrine, 18(3), 211–214. https://doi.org/10.1385/ENDO:18:3:211
6. C V, S. B., S, B., & A, S. (2012). Analysis of the degree of insulin resistance in post menopausal women by using skin temperature measurements and fasting insulin and fasting glucose levels: a case control study. Journal of clinical and diagnostic research : JCDR, 6(10), 1644–1647. https://doi.org/10.7860/JCDR/2012/4377.2646
7. Feldstein, C. A., Akopian, M., Renauld, A., Olivieri, A. O., Cauterucci, S., & Garrido, D. (2002). Insulin resistance and hypertension in postmenopausal women. Journal of human hypertension, 16 Suppl 1, S145–S150. https://doi.org/10.1038/sj.jhh.1001362
8. Kahn, S. E., Hull, R. L., & Utzschneider, K. M. (2006). Mechanisms linking obesity to insulin resistance and type 2 diabetes. Nature, 444(7121), 840–846. https://doi.org/10.1038/nature05482
9. Chomentowski, P., Coen, P. M., Radiková, Z., Goodpaster, B. H., & Toledo, F. G. (2011). Skeletal muscle mitochondria in insulin resistance: differences in intermyofibrillar versus subsarcolemmal subpopulations and relationship to metabolic flexibility. The Journal of clinical endocrinology and metabolism, 96(2), 494–503. https://doi.org/10.1210/jc.2010-0822
10. Vandanmagsar, B., Warfel, J. D., Wicks, S. E., Ghosh, S., Salbaum, J. M., Burk, D., Dubuisson, O. S., Mendoza, T. M., Zhang, J., Noland, R. C., & Mynatt, R. L. (2016). Impaired Mitochondrial Fat Oxidation Induces FGF21 in Muscle. Cell reports, 15(8), 1686–1699. https://doi.org/10.1016/j.celrep.2016.04.057
11. Lee, S. M., Ryu, K. J., Son, S., Lee, Y. J., Park, H., & Kim, T. (2022). Body fat distribution and insulin resistance among Korean middle-aged women: a Korean National Health and Nutrition Examination Survey. Obstetrics & gynecology science, 65(5), 468–476. https://doi.org/10.5468/ogs.22001
12. Jelenik, T., & Roden, M. (2013). How estrogens prevent from lipid-induced insulin resistance. Endocrinology, 154(3), 989–992. https://doi.org/10.1210/en.2013-1112
13. Gao, S., McMillan, R. P., Zhu, Q., Lopaschuk, G. D., Hulver, M. W., & Butler, A. A. (2015). Therapeutic effects of adropin on glucose tolerance and substrate utilization in diet-induced obese mice with insulin resistance. Molecular metabolism, 4(4), 310–324. https://doi.org/10.1016/j.molmet.2015.01.005
14. Ferrara, C. M., Lynch, N. A., Nicklas, B. J., Ryan, A. S., & Berman, D. M. (2002). Differences in adipose tissue metabolism between postmenopausal and perimenopausal women. The Journal of clinical endocrinology and metabolism, 87(9), 4166–4170. https://doi.org/10.1210/jc.2001-012034
15. Simkin-Silverman, L. R., & Wing, R. R. (2000). Weight gain during menopause. Is it inevitable or can it be prevented?. Postgraduate medicine, 108(3), 47–56. https://doi.org/10.3810/pgm.2000.09.1.1204
16. Greendale, G. A., Sternfeld, B., Huang, M., Han, W., Karvonen-Gutierrez, C., Ruppert, K., Cauley, J. A., Finkelstein, J. S., Jiang, S. F., & Karlamangla, A. S. (2019). Changes in body composition and weight during the menopause transition. JCI insight, 4(5), e124865. https://doi.org/10.1172/jci.insight.124865
17. Spritzer, P. M., & Oppermann, K. (2013). Weight gain and abdominal obesity at menopause. Climacteric : the journal of the International Menopause Society, 16(2), 292. https://doi.org/10.3109/13697137.2012.753874
18. Davis, S. R., Castelo-Branco, C., Chedraui, P., Lumsden, M. A., Nappi, R. E., Shah, D., Villaseca, P., & Writing Group of the International Menopause Society for World Menopause Day 2012 (2012). Understanding weight gain at menopause. Climacteric : the journal of the International Menopause Society, 15(5), 419–429. https://doi.org/10.3109/13697137.2012.707385
19. Samargandy, S., Matthews, K. A., Brooks, M. M., Barinas-Mitchell, E., Magnani, J. W., Janssen, I., Kazlauskaite, R., & El Khoudary, S. R. (2021). Abdominal visceral adipose tissue over the menopause transition and carotid atherosclerosis: the SWAN heart study. Menopause (New York, N.Y.), 28(6), 626–633. https://doi.org/10.1097/GME.0000000000001755
20. Tchernof, A., Calles-Escandon, J., Sites, C. K., & Poehlman, E. T. (1998). Menopause, central body fatness, and insulin resistance: effects of hormone-replacement therapy. Coronary artery disease, 9(8), 503–511. https://doi.org/10.1097/00019501-199809080-00006
21. Carr M. C. (2003). The emergence of the metabolic syndrome with menopause. The Journal of clinical endocrinology and metabolism, 88(6), 2404–2411. https://doi.org/10.1210/jc.2003-030242
22. Janssen, I., Powell, L. H., Crawford, S., Lasley, B., & Sutton-Tyrrell, K. (2008). Menopause and the metabolic syndrome: the Study of Women's Health Across the Nation. Archives of internal medicine, 168(14), 1568–1575. https://doi.org/10.1001/archinte.168.14.1568
23. Lin, K. C., Tsai, S. T., Kuo, S. C., Tsay, S. L., & Chou, P. (2007). Interrelationship between insulin resistance and menopause on the metabolic syndrome and its individual component among nondiabetic women in the kinmen study. The American journal of the medical sciences, 333(4), 208–214. https://doi.org/10.1097/MAJ.0b013e31803bb22c
24. Lovejoy, J. C., Champagne, C. M., de Jonge, L., Xie, H., & Smith, S. R. (2008). Increased visceral fat and decreased energy expenditure during the menopausal transition. International journal of obesity (2005), 32(6), 949–958. https://doi.org/10.1038/ijo.2008.25
25. Greendale, G. A., Sternfeld, B., Huang, M., Han, W., Karvonen-Gutierrez, C., Ruppert, K., Cauley, J. A., Finkelstein, J. S., Jiang, S. F., & Karlamangla, A. S. (2019). Changes in body composition and weight during the menopause transition. JCI insight, 4(5), e124865. https://doi.org/10.1172/jci.insight.124865
26. Lemay, A., Turcot, L., Déchêne, F., Dodin, S., & Forest, J. C. (2010). Hyperinsulinemia in nonobese women reporting a moderate weight gain at the beginning of menopause: a useful early measure of susceptibility to insulin resistance. Menopause (New York, N.Y.), 17(2), 321–325. https://doi.org/10.1097/gme.0b013e3181b7c521
Buikvet is niet alleen een cosmetisch probleem
Dit is niet alleen een “broek zit strakker”-probleem.
Een gigantische studie (21.000+ mannen en vrouwen) liet zien dat vet rond je organen je hart letterlijk sneller kan verouderen [1].
Dit viscerale vet is actiever en gevaarlijker. Het verhoogt je risico op hart en vaatziekten [2, 3, 4].
Ook vuurt dit buikvet ontstekingsstoffen af [5, 6, 7].
Visceraal vet pompt continu ontstekingsstofjes (zoals IL-6 en TNF-α) je bloedbaan in.
Gevolg?
Meer ontsteking → makkelijker insulineresistentie → slechtere vetstofwisseling.
Kortom: Hoe minder buikvet, hoe minder vuur er onder je gezondheid brandt.
⚠️ Je buik vertelt een verhaal over ontsteking, insulineresistentie en hartgezondheid.
1. Losev, V., Lu, C., Tahasildar, S., Senevirathne, D. S., Inglese, P., Bai, W., King, A. P., Shah, M., de Marvao, A., & O'Regan, D. P. (2025). Sex-specific body fat distribution predicts cardiovascular ageing. European heart journal, 46(46), 5076–5088. https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehaf553
2. Samargandy, S., Matthews, K. A., Brooks, M. M., Barinas-Mitchell, E., Magnani, J. W., Janssen, I., Kazlauskaite, R., & El Khoudary, S. R. (2021). Abdominal visceral adipose tissue over the menopause transition and carotid atherosclerosis: the SWAN heart study. Menopause (New York, N.Y.), 28(6), 626–633. https://doi.org/10.1097/GME.0000000000001755
3. Garaulet, M., Pérez-Llamas, F., Baraza, J. C., Garcia-Prieto, M. D., Fardy, P. S., Tébar, F. J., & Zamora, S. (2002). Body fat distribution in pre-and post-menopausal women: metabolic and anthropometric variables. The journal of nutrition, health & aging, 6(2), 123–126.
4. Fox, C. S., Massaro, J. M., Hoffmann, U., Pou, K. M., Maurovich-Horvat, P., Liu, C. Y., Vasan, R. S., Murabito, J. M., Meigs, J. B., Cupples, L. A., D'Agostino, R. B., Sr, & O'Donnell, C. J. (2007). Abdominal visceral and subcutaneous adipose tissue compartments: association with metabolic risk factors in the Framingham Heart Study. Circulation, 116(1), 39–48. https://doi.org/10.1161/CIRCULATIONAHA.106.675355
5. Mohamed-Ali, V., Goodrick, S., Rawesh, A., Katz, D. R., Miles, J. M., Yudkin, J. S., Klein, S., & Coppack, S. W. (1997). Subcutaneous adipose tissue releases interleukin-6, but not tumor necrosis factor-alpha, in vivo. The Journal of clinical endocrinology and metabolism, 82(12), 4196–4200. https://doi.org/10.1210/jcem.82.12.4450
6. Fontana, L., Eagon, J. C., Trujillo, M. E., Scherer, P. E., & Klein, S. (2007). Visceral fat adipokine secretion is associated with systemic inflammation in obese humans. Diabetes, 56(4), 1010–1013. https://doi.org/10.2337/db06-1656
7. Lee, C. G., Carr, M. C., Murdoch, S. J., Mitchell, E., Woods, N. F., Wener, M. H., Chandler, W. L., Boyko, E. J., & Brunzell, J. D. (2009). Adipokines, inflammation, and visceral adiposity across the menopausal transition: a prospective study. The Journal of clinical endocrinology and metabolism, 94(4), 1104–1110. https://doi.org/10.1210/jc.2008-0701
Insuline breekt de natuurwetten niet, boekhouding wel
Insulineresistentie is vervelend (ultieme understatement) 😬 — en ja, het duwt vet richting je buik
Maar één mythe kunnen we meteen slopen: de wetten van de thermodynamica blijven gewoon gelden. Dat is:
Energie kan niet uit het niets verschijnen of verdwijnen; zonder energie-overschot kom je niet aan 🔥.
Wat wél verandert? Hoe je lichaam die energie verwerkt en verdeelt.
Dáár spelen hormonen en je stofwisseling de hoofdrol 🎛️.
Zie het zo:
Thermodynamica bepaalt of je in een calorieoverschot of -tekort zit.
Metabolisme + hormonen bepalen hoe die energie wordt benut, opgeslagen of verspild.
Kortom: insulineresistentie breekt de regels niet — het verandert de interne boekhouding ✍️.
Bij insuline-gevoelige mensen gaan voedingsstoffen vlot naar spier: glycogeen, reparatie, energie ⚡.
Bij insuline-resistente mensen gaat relatief méér naar vetopslag (vooral visceraal/“buikvet”). Dat komt doordat:
Spier minder goed reageert → minder glucose-opname → minder verbranding in spier.
Vetweefsel langer insuline-gevoelig blijft → blijft glucose opnemen en vet opslaan 🧲.
Lever draait meer de novo lipogenese (nieuwe vetaanmaak).
Resultaat: dezelfde kcal → meer vetopslag & minder verbranding. Subtiel per dag, groot over tijd 📈.
📚 Onderzoeken:
Insulineresistente vrouwen kwamen méér aan op vetrijke diëten, zelfs bij gelijke calorieën — door slechte vetoxidatie [1].
In een grote multi-etnische studie kwamen postmenopauzale vrouwen met hogere IR in 3 jaar significant meer aan, óók na correctie voor kcal en activiteit [2].
Betere insulinegevoeligheid = Meer beenvet, minder buikvet [3].
Dit is geen natuurkundefoutje. Dit is brandstofverdeling: minder vet verbranden, meer vet opslaan 🧯➡️🧁.
Een simpele vergelijking (waar je brein van houdt). 🧠
Twee personen eten 2.000 kcal:
🅰️ Insuline-gevoelig: verbruikt ~1.800 kcal, 200 kcal naar glycogeen/vet (relatief meer naar spier 🔧).
🅱️ Insuline-resistent: verbruikt ~1.700 kcal (door minder spontane activiteit — komen we later nog op terug), 300 kcal relatief vaker naar vet door lage vetoxidatie.
Klein verschil, groot effect als je het optelt bij alle andere kleine overschotten waar we het in dit boek over hebben:
Langzaam maar gestaag = Uiteindelijk zichtbaar [4, 5].
Het goede nieuws? 🙌
De gemiddelde gewichtstoename in de midlife is bescheiden.
Rond ~0,4 kg/jaar — en vooral te linken aan leefstijl en insulineresistentie, niet “hormonen alleen” [6, 7].
Vertaling: je hebt speelruimte. Verhoog je insulinegevoeligheid → draai de boekhouding jouw kant op.
🔥 Minder estradiol = minder bruin vetactiviteit
🐭 Muizen zonder oestrogeen raakten uit ritme & werden zwaarder
📊 Insulineresistentie en gewichtstoename bij oestrogeendaling
1. Mosca, C. L., Marshall, J. A., Grunwald, G. K., Cornier, M. A., & Baxter, J. (2004). Insulin resistance as a modifier of the relationship between dietary fat intake and weight gain. International journal of obesity and related metabolic disorders : journal of the International Association for the Study of Obesity, 28(6), 803–812. https://doi.org/10.1038/sj.ijo.0802621
2. Howard, B. V., Adams-Campbell, L., Allen, C., Black, H., Passaro, M., Rodabough, R. J., Rodriguez, B. L., Safford, M., Stevens, V. J., & Wagenknecht, L. E. (2004). Insulin resistance and weight gain in postmenopausal women of diverse ethnic groups. International journal of obesity and related metabolic disorders : journal of the International Association for the Study of Obesity, 28(8), 1039–1047. https://doi.org/10.1038/sj.ijo.0802645
3. Lee, S. M., Ryu, K. J., Son, S., Lee, Y. J., Park, H., & Kim, T. (2022). Body fat distribution and insulin resistance among Korean middle-aged women: a Korean National Health and Nutrition Examination Survey. Obstetrics & gynecology science, 65(5), 468–476. https://doi.org/10.5468/ogs.22001
4. Leitão, M., Perez-Lopez, F. R., Maroco, J., & Pimenta, F. (2024). ME-WEL project: Exploring underlying weight gain factors during menopausal transition. Psicologia, Saúde & Doenças, 25(1), 111–123. https://doi.org/10.15309/24psd250111
5. Heymsfield, S. B., Gallagher, D., Poehlman, E. T., Wolper, C., Nonas, K., Nelson, D., & Wang, Z. M. (1994). Menopausal changes in body composition and energy expenditure. Experimental gerontology, 29(3-4), 377–389. https://doi.org/10.1016/0531-5565(94)90018-3
6. Gresko, M. D., Bulik, T. S., Rynzhuk, L. V., Rynzhuk, V. Y., Palamariuk, O. A., & Vovk, O. Y. (2018). Insulin-resistance and lipids metabolism in women at menopause. Journal of Education, Health and Sport.
7. Carr, M. C., (2003). The Emergence of the Metabolic Syndrome with Menopause, The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, Volume 88, Issue 6, 1 June 2003, Pages 2404–2411, https://doi.org/10.1210/jc.2003-030242
Spiermassa weg, vetmassa erbij (zonder dat je iets verandert)
Wanneer je bloedsuiker laag is én je lichaam insulineresistenter wordt, gebeurt er iets slims — maar desastreus op de lange termijn:
1. Insulineresistentie → Je spiercellen luisteren niet goed meer naar insuline → glucose komt niet makkelijk binnen [1].
2. Spierafbraak → Je lever wil je bloedsuiker stabiel houden → dus breekt hij spier-eiwitten af om daaruit glucose te maken [2].
Postmenopauzale vrouwen hebben meer gluconeogene aminozuren (zoals alanine en glutamine) in hun bloed [2].
Een teken dat spieren letterlijk worden omgezet in suiker (gluconeogenese).
3. Minder spiermassa [3, 4, 5, 6, 7, 8]. → minder mitochondriën = minder calorieën verbranden in rust [9].
💪 Vanaf je 30ste verlies je vanzelf spiermassa — zo’n 3 tot 8% per 10 jaar [10]. Dit gebeurt zelfs als je nog best actief blijft [11, 12].
Elke dag verbrand je dus ongemerkt minder. Zonder dat je iets fout doet.
Zonder dat je anders eet of beweegt, ontstaat er jaar na jaar een klein calorisch overschot. Het effect is verraderlijk:
📈 Je gewicht stijgt traag maar gestaag.
Geen plotselinge drama’s. Maar wel een constante optelsom die je na 3–5 jaar ineens confronteert met een lichaam dat je niet meer herkent.
Omdat insulineresistentie óók vetverbranding afremt, heeft je lijf minder vetzuren om te gebruiken.
Daardoor wordt er ook meer vet tussen de spiervezels opgeslagen, wat de insulineresistentie nóg erger maakt [13, 14, 15, 16].
Ook is oestrogeen zelf een anabool en anti-catabool hormoon. Het helpt dus bij spieropbouw en beschermt tegen spierafbraak [17, 18, 19, 20, 21].
Daarnaast is het zo dat vrouwen met lage spiermassa of spierkracht tot drie keer zoveel kans hebben op cognitieve achteruitgang [22].
💪 Spieren zijn dus geen puur fysieke opslagruimtes voor kracht — ze zenden ontstekingsremmende signalen naar je brein.
Ze houden je scherp. Gegrond. Mentaal wendbaar.
👉 Spieren = breinbeschermers.
🍬 Je lijf breekt spier af → maakt er suiker (energie) van.
🔥 Minder spier = minder verbranding → gewicht kruipt langzaam omhoog.
💥 Oestrogeen omlaag + insulineresistentie omhoog = vet erin, spier eruit.
1. Howard, B. V., Adams-Campbell, L., Allen, C., Black, H., Passaro, M., Rodabough, R. J., Rodriguez, B. L., Safford, M., Stevens, V. J., & Wagenknecht, L. E. (2004). Insulin resistance and weight gain in postmenopausal women of diverse ethnic groups. International journal of obesity and related metabolic disorders : journal of the International Association for the Study of Obesity, 28(8), 1039–1047. https://doi.org/10.1038/sj.ijo.0802645
2. Umegaki H. (2015). Sarcopenia and diabetes: Hyperglycemia is a risk factor for age-associated muscle mass and functional reduction. Journal of diabetes investigation, 6(6), 623–624. https://doi.org/10.1111/jdi.12365
3. Rasmussen, B. B., Fujita, S., Wolfe, R. R., Mittendorfer, B., Roy, M., Rowe, V. L., & Volpi, E. (2006). Insulin resistance of muscle protein metabolism in aging. FASEB journal : official publication of the Federation of American Societies for Experimental Biology, 20(6), 768–769. https://doi.org/10.1096/fj.05-4607fje
4. Sugimoto, K., Wang, C.-C., & Rakugi, H. (2016). Sarcopenia in diabetes mellitus. In M. Yamaguchi & J. M. A. Ribeiro (Eds.), Musculoskeletal disease associated with diabetes mellitus (pp. 237–252). Springer. https://doi.org/10.1007/978-4-431-55720-3_14
5. Levine, M. E., & Crimmins, E. M. (2012). The impact of insulin resistance and inflammation on the association between sarcopenic obesity and physical functioning. Obesity (Silver Spring, Md.), 20(10), 2101–2106. https://doi.org/10.1038/oby.2012.20
6. Karelis, A. D., Tousignant, B., Nantel, J., Proteau-Labelle, M., Malita, F. M., St-Pierre, D. H., Brochu, M., Doucet, E., & Rabasa-Lhoret, R. (2007). Association of insulin sensitivity and muscle strength in overweight and obese sedentary postmenopausal women. Applied physiology, nutrition, and metabolism = Physiologie appliquee, nutrition et metabolisme, 32(2), 297–301. https://doi.org/10.1139/H07-002
7. Orsatti, F. L., Nunes, P. R. P., Carneiro, M. A. D. S., Orsatti, C. L., & Souza, M. V. C. (2022). Heterogeneity in resistance training-induced muscle strength responses is associated with training frequency and insulin resistance in postmenopausal women. Experimental gerontology, 163, 111807. https://doi.org/10.1016/j.exger.2022.111807
8. Barclay, R. D., Burd, N. A., Tyler, C., Tillin, N. A., & Mackenzie, R. W. (2019). The Role of the IGF-1 Signaling Cascade in Muscle Protein Synthesis and Anabolic Resistance in Aging Skeletal Muscle. Frontiers in nutrition, 6, 146. https://doi.org/10.3389/fnut.2019.00146
9. Palmer, A. K., & Jensen, M. D. (2022). Metabolic changes in aging humans: current evidence and therapeutic strategies. The Journal of clinical investigation, 132(16), e158451. https://doi.org/10.1172/JCI158451
10. Volpi, E., Nazemi, R., & Fujita, S. (2004). Muscle tissue changes with aging. Current opinion in clinical nutrition and metabolic care, 7(4), 405–410. https://doi.org/10.1097/01.mco.0000134362.76653.b2
11. Heymsfield, S. B., Gallagher, D., Poehlman, E. T., Wolper, C., Nonas, K., Nelson, D., & Wang, Z. M. (1994). Menopausal changes in body composition and energy expenditure. Experimental gerontology, 29(3-4), 377–389. https://doi.org/10.1016/0531-5565(94)90018-3
12. Hurtado, M. D., Saadedine, M., Kapoor, E., Shufelt, C. L., & Faubion, S. S. (2024). Weight Gain in Midlife Women. Current obesity reports, 13(2), 352–363. https://doi.org/10.1007/s13679-024-00555-2
13. Lee, S. M., Ryu, K. J., Son, S., Lee, Y. J., Park, H., & Kim, T. (2022). Body fat distribution and insulin resistance among Korean middle-aged women: a Korean National Health and Nutrition Examination Survey. Obstetrics & gynecology science, 65(5), 468–476. https://doi.org/10.5468/ogs.22001
14. Park, H. S., Lim, J. S., & Lim, S. K. (2019). Determinants of Bone Mass and Insulin Resistance in Korean Postmenopausal Women: Muscle Area, Strength, or Composition?. Yonsei medical journal, 60(8), 742–750. https://doi.org/10.3349/ymj.2019.60.8.742
15. Abildgaard, J., Danielsen, E. R., Dorph, E., Thomsen, C., Juul, A., Ewertsen, C., Pedersen, B. K., Pedersen, A. T., Ploug, T., & Lindegaard, B. (2018). Ectopic Lipid Deposition Is Associated With Insulin Resistance in Postmenopausal Women. The Journal of clinical endocrinology and metabolism, 103(9), 3394–3404. https://doi.org/10.1210/jc.2018-00554
16. Losev, V., Lu, C., Tahasildar, S., Senevirathne, D. S., Inglese, P., Bai, W., King, A. P., Shah, M., de Marvao, A., & O'Regan, D. P. (2025). Sex-specific body fat distribution predicts cardiovascular ageing. European heart journal, 46(46), 5076–5088. https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehaf553
17. Park, Y. M., Keller, A. C., Runchey, S. S., Miller, B. F., Kohrt, W. M., Van Pelt, R. E., Kang, C., Jankowski, C. M., & Moreau, K. L. (2019). Acute estradiol treatment reduces skeletal muscle protein breakdown markers in early- but not late-postmenopausal women. Steroids, 146, 43–49. https://doi.org/10.1016/j.steroids.2019.03.008
18. Hansen M. (2018). Female hormones: do they influence muscle and tendon protein metabolism?. The Proceedings of the Nutrition Society, 77(1), 32–41. https://doi.org/10.1017/S0029665117001951
19. Orsatti, F. L., Nunes, P. R. P., Carneiro, M. A. D. S., Orsatti, C. L., & Souza, M. V. C. (2022). Heterogeneity in resistance training-induced muscle strength responses is associated with training frequency and insulin resistance in postmenopausal women. Experimental gerontology, 163, 111807. https://doi.org/10.1016/j.exger.2022.111807
20. Cao, Y. K., Zhang, S. F., Zou, S. E., Xia, X., & Xu, L. N. (2013). Zhonghua fu chan ke za zhi, 48(10), 740–744.
21. Orsatti, F. L., Nahas, E. A., Orsatti, C. L., de Oliveira, E. P., Nahas-Neto, J., da Mota, G. R., & Burini, R. C. (2012). Muscle mass gain after resistance training is inversely correlated with trunk adiposity gain in postmenopausal women. Journal of strength and conditioning research, 26(8), 2130–2139. https://doi.org/10.1519/JSC.0b013e318239f837
22. Vallejo, M. S., Blümel, J. E., Chedraui, P., Tserotas, K., Salinas, C., Rodrigues, M. A., Rodríguez-Vidal, D., Rey, C., Ojeda, E., Ñañez, M., Monterrosa-Castro, Á., Gómez-Tabares, G., Espinoza, M. T., Escalante, C., Elizalde, A., Dextre, M., Calle, A., & Aedo, S. (2025). Risk of sarcopenia: A red flag for cognitive decline in postmenopause?. Maturitas, 194, 108193. https://doi.org/10.1016/j.maturitas.2025.108193
Wat werkt wél: 3 knoppen (kies er één)
Je hoeft niet alles tegelijk te doen.
Je hoeft het alleen maar vol te houden.
Kies één knop.
Doe die 7 dagen. Niet perfect — wel consequent.
Knop 1 — Timing: vroeger eten werkt vaak beter dan later
In de overgang krijgt timing meer hefboom.
Niet omdat jij iets fout doet — maar omdat je lijf anders reageert op hetzelfde bord eten.
In de ZOE PREDICT-studie zagen onderzoekers dit glashelder:
Na dezelfde maaltijd zagen onderzoekers bij vrouwen na de overgang veel sterkere bloedsuikerschommelingen [1].
En: insulinegevoeligheid is ’s ochtends vaak het hoogst — en zakt naarmate de dag vordert [2, 3, 4].
Vroeg eten = gemiddeld metabolisch gunstiger dan laat (zeker bij mensen met (pre)diabetes of metabole klachten) [5, 6, 7].
Dus: schuif je hoofdmaaltijd naar later?
Dan krijgt je lijf het juist moeilijker met glucose.
En dat maakt buikvet opslaan stukken makkelijker.
⏰ In de overgang reageert je lichaam anders op dezelfde maaltijd.
🌅 Ochtend = vaak betere insulinegevoeligheid dan avond.
🧭 Ritme + eerder eten = vaak rustiger bloedsuiker (zonder calorie-obsessie).
1. Bermingham, K., Linenberg, I., Valdes, A., Hall, W., Manson, J., Newson, L., Chan, A., Kade, K., Franks, P., Wolf, J., Spector, T., & Berry, S. (2022). Menopause is a key factor influencing postprandial metabolism, metabolic health and lifestyle: The ZOE PREDICT study. Aging and Chronic Disease, 3(3), 83–94. https://doi.org/10.14336/AD.2021.1028
2. Fujimoto, R., Ohta, Y., Masuda, K., Taguchi, A., Akiyama, M., Yamamoto, K., Nakabayashi, H., Nagao, Y., Matsumura, T., Hiroshige, S., Kajimura, Y., Akashi, M., & Tanizawa, Y. (2022). Metabolic state switches between morning and evening in association with circadian clock in people without diabetes. Journal of diabetes investigation, 13(9), 1496–1505. https://doi.org/10.1111/jdi.13810
3. Lee, D. Y., Jung, I., Park, S. Y., Yu, J. H., Seo, J. A., Kim, K. J., Kim, N. H., Yoo, H. J., Kim, S. G., Choi, K. M., Baik, S. H., & Kim, N. H. (2024). Attention to Innate Circadian Rhythm and the Impact of Its Disruption on Diabetes. Diabetes & metabolism journal, 48(1), 37–52. https://doi.org/10.4093/dmj.2023.0193
4. Hirsch, I. B., Juneja, R., Beals, J. M., Antalis, C. J., & Wright, E. E. (2020). The Evolution of Insulin and How it Informs Therapy and Treatment Choices. Endocrine reviews, 41(5), 733–755. https://doi.org/10.1210/endrev/bnaa015
5. Sutton, E. F., Beyl, R., Early, K. S., Cefalu, W. T., Ravussin, E., & Peterson, C. M. (2018). Early Time-Restricted Feeding Improves Insulin Sensitivity, Blood Pressure, and Oxidative Stress Even without Weight Loss in Men with Prediabetes. Cell metabolism, 27(6), 1212–1221.e3. https://doi.org/10.1016/j.cmet.2018.04.010
6. Tinsley, G. M., & La Bounty, P. M. (2015). Effects of intermittent fasting on body composition and clinical health markers in humans. Nutrition reviews, 73(10), 661–674. https://doi.org/10.1093/nutrit/nuv041
7. Petridi, F., Geurts, J. M. W., Nyakayiru, J., Schaafsma, A., Schaafsma, D., Meex, R. C. R., & Singh-Povel, C. M. (2024). Effects of Early and Late Time-Restricted Feeding on Parameters of Metabolic Health: An Explorative Literature Assessment. Nutrients, 16(11), 1721. https://doi.org/10.3390/nu16111721
Rustige cardio: wandelen is buikvet-biologie
Cardio heeft een imagoprobleem.
Saai. Sloom. Niet efficiënt.
Maar weet je wat pas écht niet efficiënt is?
Cellen die niet luisteren.
Een lijf dat suikers niet goed verwerkt.
Buikvet dat je negeert als je vraagt of het weg wil.
Voor je metabolisme — en zéker tijdens de overgang — is rustige cardio een onderschatte superkracht.
Niet High Intensity Interval Training. Niet kapotgaan.
Ik bedoel: Stevig wandelen. Rustig fietsen. Relaxed joggen.
💡 Insulinegevoeligheid verbeteren
💡 Resulteren in minder buikvet
In het kort: Buik eruit. Heupen mogen blijven.
En het mooiste: het is vol te houden.
👟 Rustige cardio “opent” je cellen weer: betere insulinegevoeligheid.
Cardio leert je lichaam waar vet te verbranden.
📍 Buik eruit, heupen blijven.
1. Le, S., Mao, L., Lu, D., Yang, Y., Tan, X., Wiklund, P., & Cheng, S. (2016). Effect of aerobic exercise on insulin resistance and central adiposity disappeared after the discontinuation of intervention in overweight women. Journal of sport and health science, 5(2), 166–170. https://doi.org/10.1016/j.jshs.2016.04.003
2. Friedenreich, C. M., Neilson, H. K., O'Reilly, R., Duha, A., Yasui, Y., Morielli, A. R., Adams, S. C., & Courneya, K. S. (2015). Effects of a High vs Moderate Volume of Aerobic Exercise on Adiposity Outcomes in Postmenopausal Women: A Randomized Clinical Trial. JAMA oncology, 1(6), 766–776. https://doi.org/10.1001/jamaoncol.2015.2239
3. Irwin, M. L., Yasui, Y., Ulrich, C. M., Bowen, D., Rudolph, R. E., Schwartz, R. S., Yukawa, M., Aiello, E., Potter, J. D., & McTiernan, A. (2003). Effect of exercise on total and intra-abdominal body fat in postmenopausal women: a randomized controlled trial. JAMA, 289(3), 323–330. https://doi.org/10.1001/jama.289.3.323
Knop 3 — Eiwit: de makkelijkste hefboom voor meer controle
Eiwit is geen hype.
Het is metabole strategie.
Waarom?
Om drie redenen:
1️⃣ Het verhoogt je verzadiging → je eet vaak onbewust minder, zonder moeite.
Je zit sneller vol. Je blijft langer vol. En ongemerkt eet je minder [1, 2, 3].
In één studie verlaagden mensen hun calorie-inname met gemiddeld 441 kcal per dag — puur door hun eiwitinname op te schroeven naar 30% van hun voeding [4].
Zonder honger. Zonder moeite.
2️⃣ Het boost je stofwisseling — gewoon om zichzelf te verteren.
Het kost je lichaam veel energie om eiwit te verwerken.
Zo'n 20–35% van die eiwitcalorieën brand je al op tijdens het verwerken ervan [5, 6, 7].
3️⃣ Minder buikvet (door spierbehoud)
In een gecontroleerde studie bij postmenopauzale vrouwen verloor de groep met 25% eiwit in het dieet meer vet rond de buik [8].
En in een groot bevolkingsonderzoek?
Vrouwen die meer eiwit eten zijn gemiddeld slanker rond de taille [9].
Kortom: wie z’n eiwitten op orde heeft, verliest ánders.
Waarom?
Spiermassa is je metabolische “buffer”.
Tijdens de overgang verlies je vaak ongemerkt spiermassa.
En daarmee daalt ook je rustverbranding en insulinegevoeligheid.
En op termijn… sneller vetopslag — vooral rond je buik.
Langzaam. Geniepig. Zonder alarmbel.
Eiwit helpt dat verlies afremmen — vooral als je ook maar een béétje beweegt [1, 10].
🥩 Meer eiwit = minder honger en vaak minder snaaidrang
🔥 Eiwit kost energie om te verwerken (klein voordeel)
💪 Spierbehoud = minder menobuik
1. Leidy, H. J., Clifton, P. M., Astrup, A., Wycherley, T. P., Westerterp-Plantenga, M. S., Luscombe-Marsh, N. D., Woods, S. C., & Mattes, R. D. (2015). The role of protein in weight loss and maintenance. The American journal of clinical nutrition, 101(6), 1320S–1329S. https://doi.org/10.3945/ajcn.114.084038
2. Paddon-Jones, D., Westman, E., Mattes, R. D., Wolfe, R. R., Astrup, A., & Westerterp-Plantenga, M. (2008). Protein, weight management, and satiety. The American journal of clinical nutrition, 87(5), 1558S–1561S. https://doi.org/10.1093/ajcn/87.5.1558S
3. Claessens, M., van Baak, M. A., Monsheimer, S., & Saris, W. H. (2009). The effect of a low-fat, high-protein or high-carbohydrate ad libitum diet on weight loss maintenance and metabolic risk factors. International journal of obesity (2005), 33(3), 296–304. https://doi.org/10.1038/ijo.2008.278
4. Weigle, D. S., Breen, P. A., Matthys, C. C., Callahan, H. S., Meeuws, K. E., Burden, V. R., & Purnell, J. Q. (2005). A high-protein diet induces sustained reductions in appetite, ad libitum caloric intake, and body weight despite compensatory changes in diurnal plasma leptin and ghrelin concentrations. The American journal of clinical nutrition, 82(1), 41–48. https://doi.org/10.1093/ajcn.82.1.41
5. Westerterp-Plantenga, M. S., Rolland, V., Wilson, S. A., & Westerterp, K. R. (1999). Satiety related to 24 h diet-induced thermogenesis during high protein/carbohydrate vs high fat diets measured in a respiration chamber. European journal of clinical nutrition, 53(6), 495–502. https://doi.org/10.1038/sj.ejcn.1600782
6. Westerterp-Plantenga, M. S., Nieuwenhuizen, A., Tomé, D., Soenen, S., & Westerterp, K. R. (2009). Dietary protein, weight loss, and weight maintenance. Annual review of nutrition, 29, 21–41. https://doi.org/10.1146/annurev-nutr-080508-141056
7. Veldhorst, M. A., Westerterp-Plantenga, M. S., & Westerterp, K. R. (2009). Gluconeogenesis and energy expenditure after a high-protein, carbohydrate-free diet. The American journal of clinical nutrition, 90(3), 519–526. https://doi.org/10.3945/ajcn.2009.27834
8. Mahon, A. K., Flynn, M. G., Stewart, L. K., McFarlin, B. K., Iglay, H. B., Mattes, R. D., Lyle, R. M., Considine, R. V., & Campbell, W. W. (2007). Protein intake during energy restriction: effects on body composition and markers of metabolic and cardiovascular health in postmenopausal women. Journal of the American College of Nutrition, 26(2), 182–189. https://doi.org/10.1080/07315724.2007.10719600
9. Sun, Q., Liu, C., Li, S., Ren, J., & Wang, Z. (2024). The different association between fat mass distribution and intake of three major nutrients in pre- and postmenopausal women. PloS one, 19(5), e0304098. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0304098
10. Mettler, S., Mitchell, N., & Tipton, K. D. (2010). Increased protein intake reduces lean body mass loss during weight loss in athletes. Medicine and science in sports and exercise, 42(2), 326–337. https://doi.org/10.1249/MSS.0b013e3181b2ef8e
Wil je dit versnellen?
Je kunt nu zelf gaan puzzelen, of je kunt de afkorting nemen die wij al voor je hebben uitgetekend.
Geen trial & error, maar een plan dat de 'Anneke-filter' heeft doorstaan:
De Menobuik Reset (€7): De exacte instructies voor de 5 knoppen om je insulinegevoeligheid te resetten.
Veel gestelde vragen
Moet ik afvallen om mijn menobuik kwijt te raken?
Tijdens de (peri) menopause stijgt je insulineresistentie (door daling oestrogeen).
Insulineresistentie = je cellen luisteren minder goed naar insuline.
Hierdoor krijgt vet een nieuwe postcode: Minder heup, meer buik.
Zelfs zonder meer calorieën te eten of in gewicht aan te komen.
Door weer insulinegevoeliger te worden kun je dit proces (deels) omdraaien.
Dit kan zonder afvallen.
Toch: buikvet (vetmassa) verminderen lukt uiteindelijk het best als er over tijd een mild energietekort ontstaat.
Maar timing, wandelen en eiwit maken dat tekort vaak automatisch makkelijker.
Moet ik in een calorietekort zitten?
Zonder tekort verlies je geen vet.
Maar je hoeft niet streng te zijn:
Timing, wandelen en eiwit maken een mild tekort vaak “automatisch” haalbaarder.
Wat als ik (nog) niet afval?
Bij veel vrouwen verbeteren bloedsuiker en insulinegevoeligheid al vóóraf — nog vóór je weegschaal of broekmaat iets doorheeft.
Onderzoek laat zien dat bij een mild energietekort al na 48 uur levervet afneemt, waarna de insulinegevoeligheid toeneemt [1].
Je lijf luistert direct al naar je inspanningen.
En dán volgt buik/gewicht later.
1. Kirk, E., Reeds, D. N., Finck, B. N., Mayurranjan, S. M., Patterson, B. W., & Klein, S. (2009). Dietary fat and carbohydrates differentially alter insulin sensitivity during caloric restriction. Gastroenterology, 136(5), 1552–1560. https://doi.org/10.1053/j.gastro.2009.01.048
Ik eet vooral ’s avonds. Moet dat nu stoppen?
Nee, niks is “verboden”.
Geen stress. Geen regels met hoofdletters.
Maar: je lijf kan eten vaak beter verwerken eerder op de dag.
Begin simpel: Maak je ontbijt of lunch wat steviger en houd je avondmaal iets lichter
Werkt dit ook als ik op gewicht blijf, maar wel meer buikvet krijg?
Ja — dat is juist typisch rond peri/meno: zelfde gewicht, andere verdeling.
Daarom focussen we op insulinegevoeligheid, ritme, eiwit en dagelijkse beweging.
Niet persé op een lager getal op de weegschaal.
Kort samengevat
Je menobuik is geen karakterfout.
Het is biologie met nieuwe spelregels.
Wat helpt het vaakst:
Timing, rustige cardio, eiwit.
Geen detox. Geen shakes. Gewoon biologie slim bespelen.
Erik Hans (toegepast psycholoog) en 28 kg gewichtsverlies.
Ik vertaal onderzoek naar simpele knoppen voor vrouwen van 35+ die ineens buikvet krijgen zonder ook maar meer te eten.
Deze content begon als “ik wil Anneke voorbereiden”—en werd een missie omdat zó veel vrouwen hier onvoorbereid in belanden.
Laatst bijgewerkt: 31-01-2026
Wetenschappelijk onderzoek
Abildgaard, J., Danielsen, E. R., Dorph, E., Thomsen, C., Juul, A., Ewertsen, C., Pedersen, B. K., Pedersen, A. T., Ploug, T., & Lindegaard, B. (2018). Ectopic Lipid Deposition Is Associated With Insulin Resistance in Postmenopausal Women. The Journal of clinical endocrinology and metabolism, 103(9), 3394–3404. https://doi.org/10.1210/jc.2018-00554
Aldiss, P., Budge, H., Symonds, M. E. (2016). Is a reduction in brown adipose thermogenesis responsible for the change in core body temperature at menopause?. Cardiovascular Endocrinology 5(4):p 155-156, December 2016. | DOI: 10.1097/XCE.0000000000000089
Andrade, P., Santamarina, A. B., de Freitas, J. A., Marum, A. B. R. F., & Pessoa, A. F. M. (2024). Personalized nutrition and precision medicine in perimenopausal women: A minireview of genetic polymorphisms COMT, FUT2, and MTHFR. Clinics (Sao Paulo, Brazil), 80, 100549. https://doi.org/10.1016/j.clinsp.2024.100549
Baker, L. J., & O'Brien, P. M. (2012). Premenstrual syndrome (PMS): a peri-menopausal perspective. Maturitas, 72(2), 121–125. https://doi.org/10.1016/j.maturitas.2012.03.007
Barclay, R. D., Burd, N. A., Tyler, C., Tillin, N. A., & Mackenzie, R. W. (2019). The Role of the IGF-1 Signaling Cascade in Muscle Protein Synthesis and Anabolic Resistance in Aging Skeletal Muscle. Frontiers in nutrition, 6, 146. https://doi.org/10.3389/fnut.2019.00146
Bermingham, K., Linenberg, I., Valdes, A., Hall, W., Manson, J., Newson, L., Chan, A., Kade, K., Franks, P., Wolf, J., Spector, T., & Berry, S. (2022). Menopause is a key factor influencing postprandial metabolism, metabolic health and lifestyle: The ZOE PREDICT study. Aging and Chronic Disease, 3(3), 83–94. https://doi.org/10.14336/AD.2021.1028
Bojar, I., Raczkiewicz, D., Gujski, M., Humeniuk, E., Wdowiak, A., Owoc, A., & Pinkas, J. (2020). Oestrogen receptor α gene polymorphisms, insomnia, and cognitive functions in perimenopausal and postmenopausal women in non-manual employment. Archives of medical science : AMS, 18(5), 1318–1328. https://doi.org/10.5114/aoms.2020.94977
Burger H. (2008). The menopausal transition--endocrinology. The journal of sexual medicine, 5(10), 2266–2273. https://doi.org/10.1111/j.1743-6109.2008.00921.x
C. V, S. B., S, B., & A, S. (2012). Analysis of the degree of insulin resistance in post menopausal women by using skin temperature measurements and fasting insulin and fasting glucose levels: a case control study. Journal of clinical and diagnostic research : JCDR, 6(10), 1644–1647. https://doi.org/10.7860/JCDR/2012/4377.2646
Cao, Y. K., Zhang, S. F., Zou, S. E., Xia, X., & Xu, L. N. (2013). Zhonghua fu chan ke za zhi, 48(10), 740–744.
Carr M. C. (2003). The emergence of the metabolic syndrome with menopause. The Journal of clinical endocrinology and metabolism, 88(6), 2404–2411. https://doi.org/10.1210/jc.2003-030242
Chakravarti, S., Collins, W. P., Forecast, J. D., Newton, J. R., Oram, D. H., & Studd, J. W. (1976). Hormonal profiles after the menopause. British medical journal, 2(6039), 784–787. https://doi.org/10.1136/bmj.2.6039.784
Chomentowski, P., Coen, P. M., Radiková, Z., Goodpaster, B. H., & Toledo, F. G. (2011). Skeletal muscle mitochondria in insulin resistance: differences in intermyofibrillar versus subsarcolemmal subpopulations and relationship to metabolic flexibility. The Journal of clinical endocrinology and metabolism, 96(2), 494–503. https://doi.org/10.1210/jc.2010-0822
Claessens, M., van Baak, M. A., Monsheimer, S., & Saris, W. H. (2009). The effect of a low-fat, high-protein or high-carbohydrate ad libitum diet on weight loss maintenance and metabolic risk factors. International journal of obesity (2005), 33(3), 296–304. https://doi.org/10.1038/ijo.2008.278
Clegg D. J. (2012). Minireview: the year in review of estrogen regulation of metabolism. Molecular endocrinology (Baltimore, Md.), 26(12), 1957–1960. https://doi.org/10.1210/me.2012-1284
Coyoy, A., Guerra-Araiza, C., & Camacho-Arroyo, I. (2016). Metabolism Regulation by Estrogens and Their Receptors in the Central Nervous System Before and After Menopause. Hormone and metabolic research = Hormon- und Stoffwechselforschung = Hormones et metabolisme, 48(8), 489–496. https://doi.org/10.1055/s-0042-110320
Davis, S. R., Castelo-Branco, C., Chedraui, P., Lumsden, M. A., Nappi, R. E., Shah, D., Villaseca, P., & Writing Group of the International Menopause Society for World Menopause Day 2012 (2012). Understanding weight gain at menopause. Climacteric : the journal of the International Menopause Society, 15(5), 419–429. https://doi.org/10.3109/13697137.2012.707385
Feldstein, C. A., Akopian, M., Renauld, A., Olivieri, A. O., Cauterucci, S., & Garrido, D. (2002). Insulin resistance and hypertension in postmenopausal women. Journal of human hypertension, 16 Suppl 1, S145–S150. https://doi.org/10.1038/sj.jhh.1001362
Ferrara, C. M., Lynch, N. A., Nicklas, B. J., Ryan, A. S., & Berman, D. M. (2002). Differences in adipose tissue metabolism between postmenopausal and perimenopausal women. The Journal of clinical endocrinology and metabolism, 87(9), 4166–4170. https://doi.org/10.1210/jc.2001-012034
Fontana, L., Eagon, J. C., Trujillo, M. E., Scherer, P. E., & Klein, S. (2007). Visceral fat adipokine secretion is associated with systemic inflammation in obese humans. Diabetes, 56(4), 1010–1013. https://doi.org/10.2337/db06-1656
Fox, C. S., Massaro, J. M., Hoffmann, U., Pou, K. M., Maurovich-Horvat, P., Liu, C. Y., Vasan, R. S., Murabito, J. M., Meigs, J. B., Cupples, L. A., D'Agostino, R. B., Sr, & O'Donnell, C. J. (2007). Abdominal visceral and subcutaneous adipose tissue compartments: association with metabolic risk factors in the Framingham Heart Study. Circulation, 116(1), 39–48. https://doi.org/10.1161/CIRCULATIONAHA.106.675355
Friedenreich, C. M., Neilson, H. K., O'Reilly, R., Duha, A., Yasui, Y., Morielli, A. R., Adams, S. C., & Courneya, K. S. (2015). Effects of a High vs Moderate Volume of Aerobic Exercise on Adiposity Outcomes in Postmenopausal Women: A Randomized Clinical Trial. JAMA oncology, 1(6), 766–776. https://doi.org/10.1001/jamaoncol.2015.2239
Fujimoto, R., Ohta, Y., Masuda, K., Taguchi, A., Akiyama, M., Yamamoto, K., Nakabayashi, H., Nagao, Y., Matsumura, T., Hiroshige, S., Kajimura, Y., Akashi, M., & Tanizawa, Y. (2022). Metabolic state switches between morning and evening in association with circadian clock in people without diabetes. Journal of diabetes investigation, 13(9), 1496–1505. https://doi.org/10.1111/jdi.13810
Gao, S., McMillan, R. P., Zhu, Q., Lopaschuk, G. D., Hulver, M. W., & Butler, A. A. (2015). Therapeutic effects of adropin on glucose tolerance and substrate utilization in diet-induced obese mice with insulin resistance. Molecular metabolism, 4(4), 310–324. https://doi.org/10.1016/j.molmet.2015.01.005
Garaulet, M., Pérez-Llamas, F., Baraza, J. C., Garcia-Prieto, M. D., Fardy, P. S., Tébar, F. J., & Zamora, S. (2002). Body fat distribution in pre-and post-menopausal women: metabolic and anthropometric variables. The journal of nutrition, health & aging, 6(2), 123–126.
Giannini, A., Montt-Guevara, M. M., Shortrede, J. E., Palla, G., Chedraui, P., Genazzani, A. R., & Simoncini, T. (2019). Metabolic syndrome and excessive body weight in peri- and postmenopausal women. In T. Simoncini, A. R. Genazzani, & P. Chedraui (Eds.), Postmenopausal diseases and disorders (pp. 225–236). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-17901-3_15
Greendale, G. A., Sternfeld, B., Huang, M., Han, W., Karvonen-Gutierrez, C., Ruppert, K., Cauley, J. A., Finkelstein, J. S., Jiang, S. F., & Karlamangla, A. S. (2019). Changes in body composition and weight during the menopause transition. JCI insight, 4(5), e124865. https://doi.org/10.1172/jci.insight.124865
Gresko, M. D., Bulik, T. S., Rynzhuk, L. V., Rynzhuk, V. Y., Palamariuk, O. A., & Vovk, O. Y. (2018). Insulin-resistance and lipids metabolism in women at menopause. Journal of Education, Health and Sport.
Grub, J., Willi, J., Süss, H., & Ehlert, U. (2024). The role of estrogen receptor gene polymorphisms in menopausal symptoms and estradiol levels in perimenopausal women - Findings from the Swiss Perimenopause Study. Maturitas, 183, 107942. https://doi.org/10.1016/j.maturitas.2024.107942
Hansen M. (2018). Female hormones: do they influence muscle and tendon protein metabolism?. The Proceedings of the Nutrition Society, 77(1), 32–41. https://doi.org/10.1017/S0029665117001951
Heymsfield, S. B., Gallagher, D., Poehlman, E. T., Wolper, C., Nonas, K., Nelson, D., & Wang, Z. M. (1994). Menopausal changes in body composition and energy expenditure. Experimental gerontology, 29(3-4), 377–389. https://doi.org/10.1016/0531-5565(94)90018-3
Hirsch, I. B., Juneja, R., Beals, J. M., Antalis, C. J., & Wright, E. E. (2020). The Evolution of Insulin and How it Informs Therapy and Treatment Choices. Endocrine reviews, 41(5), 733–755. https://doi.org/10.1210/endrev/bnaa015
Hogan-Lamarre, S., Swibas, T., Guertin, J., Haman, F., Hildreth, K., Miao, Y., Kohrt, W., Carpentier, A., Blondin, D. and Melanson, E. (2021), Brown Adipose Tissue Volume and Distribution in Premenopausal and Postmenopausal Women. The FASEB Journal, 35:. https://doi.org/10.1096/fasebj.2021.35.S1.05381
Howard, B. V., Adams-Campbell, L., Allen, C., Black, H., Passaro, M., Rodabough, R. J., Rodriguez, B. L., Safford, M., Stevens, V. J., & Wagenknecht, L. E. (2004). Insulin resistance and weight gain in postmenopausal women of diverse ethnic groups. International journal of obesity and related metabolic disorders : journal of the International Association for the Study of Obesity, 28(8), 1039–1047. https://doi.org/10.1038/sj.ijo.0802645
Hurtado, M. D., Saadedine, M., Kapoor, E., Shufelt, C. L., & Faubion, S. S. (2024). Weight Gain in Midlife Women. Current obesity reports, 13(2), 352–363. https://doi.org/10.1007/s13679-024-00555-2
Irwin, M. L., Yasui, Y., Ulrich, C. M., Bowen, D., Rudolph, R. E., Schwartz, R. S., Yukawa, M., Aiello, E., Potter, J. D., & McTiernan, A. (2003). Effect of exercise on total and intra-abdominal body fat in postmenopausal women: a randomized controlled trial. JAMA, 289(3), 323–330. https://doi.org/10.1001/jama.289.3.323
Islam, R. M., Bond, M., Ghalebeigi, A., Wang, Y., Walker-Bone, K., & Davis, S. R. (2025). Prevalence and severity of symptoms across the menopause transition: cross-sectional findings from the Australian Women's Midlife Years (AMY) Study. The lancet. Diabetes & endocrinology, 13(9), 765–776. https://doi.org/10.1016/S2213-8587(25)00138-X
Janssen, I., Powell, L. H., Crawford, S., Lasley, B., & Sutton-Tyrrell, K. (2008). Menopause and the metabolic syndrome: the Study of Women's Health Across the Nation. Archives of internal medicine, 168(14), 1568–1575. https://doi.org/10.1001/archinte.168.14.1568
Jelenik, T., & Roden, M. (2013). How estrogens prevent from lipid-induced insulin resistance. Endocrinology, 154(3), 989–992. https://doi.org/10.1210/en.2013-1112
Kahn, S. E., Hull, R. L., & Utzschneider, K. M. (2006). Mechanisms linking obesity to insulin resistance and type 2 diabetes. Nature, 444(7121), 840–846. https://doi.org/10.1038/nature05482
Kajimura, S., & Saito, M. (2014). A new era in brown adipose tissue biology: molecular control of brown fat development and energy homeostasis. Annual review of physiology, 76, 225–249. https://doi.org/10.1146/annurev-physiol-021113-170252
Karelis, A. D., Tousignant, B., Nantel, J., Proteau-Labelle, M., Malita, F. M., St-Pierre, D. H., Brochu, M., Doucet, E., & Rabasa-Lhoret, R. (2007). Association of insulin sensitivity and muscle strength in overweight and obese sedentary postmenopausal women. Applied physiology, nutrition, and metabolism = Physiologie appliquee, nutrition et metabolisme, 32(2), 297–301. https://doi.org/10.1139/H07-002
Kirk, E., Reeds, D. N., Finck, B. N., Mayurranjan, S. M., Patterson, B. W., & Klein, S. (2009). Dietary fat and carbohydrates differentially alter insulin sensitivity during caloric restriction. Gastroenterology, 136(5), 1552–1560. https://doi.org/10.1053/j.gastro.2009.01.048
Laven J. S. (2015). Genetics of Early and Normal Menopause. Seminars in reproductive medicine, 33(6), 377–383. https://doi.org/10.1055/s-0035-1567825
Le, S., Mao, L., Lu, D., Yang, Y., Tan, X., Wiklund, P., & Cheng, S. (2016). Effect of aerobic exercise on insulin resistance and central adiposity disappeared after the discontinuation of intervention in overweight women. Journal of sport and health science, 5(2), 166–170. https://doi.org/10.1016/j.jshs.2016.04.003
Lee, C. G., Carr, M. C., Murdoch, S. J., Mitchell, E., Woods, N. F., Wener, M. H., Chandler, W. L., Boyko, E. J., & Brunzell, J. D. (2009). Adipokines, inflammation, and visceral adiposity across the menopausal transition: a prospective study. The Journal of clinical endocrinology and metabolism, 94(4), 1104–1110. https://doi.org/10.1210/jc.2008-0701
Lee, D. Y., Jung, I., Park, S. Y., Yu, J. H., Seo, J. A., Kim, K. J., Kim, N. H., Yoo, H. J., Kim, S. G., Choi, K. M., Baik, S. H., & Kim, N. H. (2024). Attention to Innate Circadian Rhythm and the Impact of Its Disruption on Diabetes. Diabetes & metabolism journal, 48(1), 37–52. https://doi.org/10.4093/dmj.2023.0193
Lee, S. M., Ryu, K. J., Son, S., Lee, Y. J., Park, H., & Kim, T. (2022). Body fat distribution and insulin resistance among Korean middle-aged women: a Korean National Health and Nutrition Examination Survey. Obstetrics & gynecology science, 65(5), 468–476. https://doi.org/10.5468/ogs.22001
Leidy, H. J., Clifton, P. M., Astrup, A., Wycherley, T. P., Westerterp-Plantenga, M. S., Luscombe-Marsh, N. D., Woods, S. C., & Mattes, R. D. (2015). The role of protein in weight loss and maintenance. The American journal of clinical nutrition, 101(6), 1320S–1329S. https://doi.org/10.3945/ajcn.114.084038
Leitão, M., Perez-Lopez, F. R., Maroco, J., & Pimenta, F. (2024). ME-WEL project: Exploring underlying weight gain factors during menopausal transition. Psicologia, Saúde & Doenças, 25(1), 111–123. https://doi.org/10.15309/24psd250111
Lemay, A., Turcot, L., Déchêne, F., Dodin, S., & Forest, J. C. (2010). Hyperinsulinemia in nonobese women reporting a moderate weight gain at the beginning of menopause: a useful early measure of susceptibility to insulin resistance. Menopause (New York, N.Y.), 17(2), 321–325. https://doi.org/10.1097/gme.0b013e3181b7c521
Leppänen, J., Nuotio, P., Randell, K., Romppanen, J., Keski-Nisula, L., Laitinen, T., Pihlajamäki, J., Schwab, U., & Heinonen, S. (2023). High estradiol levels during a long agonist IVF protocol are associated with decreased food intake, higher leptin concentrations, and lower levels of high-sensitivity C-reactive protein. Archives of gynecology and obstetrics, 308(3), 883–891. https://doi.org/10.1007/s00404-023-06950-9
Levine, M. E., & Crimmins, E. M. (2012). The impact of insulin resistance and inflammation on the association between sarcopenic obesity and physical functioning. Obesity (Silver Spring, Md.), 20(10), 2101–2106. https://doi.org/10.1038/oby.2012.20
Lin, K. C., Tsai, S. T., Kuo, S. C., Tsay, S. L., & Chou, P. (2007). Interrelationship between insulin resistance and menopause on the metabolic syndrome and its individual component among nondiabetic women in the kinmen study. The American journal of the medical sciences, 333(4), 208–214. https://doi.org/10.1097/MAJ.0b013e31803bb22c
Litwak, S. A., Wilson, J. L., Chen, W., Garcia-Rudaz, C., Khaksari, M., Cowley, M. A., & Enriori, P. J. (2014). Estradiol prevents fat accumulation and overcomes leptin resistance in female high-fat diet mice. Endocrinology, 155(11), 4447–4460. https://doi.org/10.1210/en.2014-1342
López, M., & Tena-Sempere, M. (2016). Estradiol and brown fat. Best practice & research. Clinical endocrinology & metabolism, 30(4), 527–536. https://doi.org/10.1016/j.beem.2016.08.004
Losev, V., Lu, C., Tahasildar, S., Senevirathne, D. S., Inglese, P., Bai, W., King, A. P., Shah, M., de Marvao, A., & O'Regan, D. P. (2025). Sex-specific body fat distribution predicts cardiovascular ageing. European heart journal, 46(46), 5076–5088. https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehaf553
Lovejoy, J. C., Champagne, C. M., de Jonge, L., Xie, H., & Smith, S. R. (2008). Increased visceral fat and decreased energy expenditure during the menopausal transition. International journal of obesity (2005), 32(6), 949–958. https://doi.org/10.1038/ijo.2008.25
Lovejoy J. C. (2003). The menopause and obesity. Primary care, 30(2), 317–325. https://doi.org/10.1016/s0095-4543(03)00012-5
Mahon, A. K., Flynn, M. G., Stewart, L. K., McFarlin, B. K., Iglay, H. B., Mattes, R. D., Lyle, R. M., Considine, R. V., & Campbell, W. W. (2007). Protein intake during energy restriction: effects on body composition and markers of metabolic and cardiovascular health in postmenopausal women. Journal of the American College of Nutrition, 26(2), 182–189. https://doi.org/10.1080/07315724.2007.10719600
Markopoulos, M. C., Kassi, E., Alexandraki, K. I., Mastorakos, G., & Kaltsas, G. (2015). Hyperandrogenism after menopause. European journal of endocrinology, 172(2), R79–R91. https://doi.org/10.1530/EJE-14-0468
Mauvais-Jarvis F. (2011). Estrogen and androgen receptors: regulators of fuel homeostasis and emerging targets for diabetes and obesity. Trends in endocrinology and metabolism: TEM, 22(1), 24–33. https://doi.org/10.1016/j.tem.2010.10.002
Meijsen, J. J., Shen, H., Vemuri, M., Rasgon, N. L., Koenen, K. C., & Duncan, L. E. (2023). Shared genetic influences on depression and menopause symptoms. Psychological medicine, 53(6), 2241–2251. https://doi.org/10.1017/S0033291721004037
Mettler, S., Mitchell, N., & Tipton, K. D. (2010). Increased protein intake reduces lean body mass loss during weight loss in athletes. Medicine and science in sports and exercise, 42(2), 326–337. https://doi.org/10.1249/MSS.0b013e3181b2ef8e
Mohamed-Ali, V., Goodrick, S., Rawesh, A., Katz, D. R., Miles, J. M., Yudkin, J. S., Klein, S., & Coppack, S. W. (1997). Subcutaneous adipose tissue releases interleukin-6, but not tumor necrosis factor-alpha, in vivo. The Journal of clinical endocrinology and metabolism, 82(12), 4196–4200. https://doi.org/10.1210/jcem.82.12.4450
Mosca, C. L., Marshall, J. A., Grunwald, G. K., Cornier, M. A., & Baxter, J. (2004). Insulin resistance as a modifier of the relationship between dietary fat intake and weight gain. International journal of obesity and related metabolic disorders : journal of the International Association for the Study of Obesity, 28(6), 803–812. https://doi.org/10.1038/sj.ijo.0802621
Muoio, D. M., & Newgard, C. B. (2008). Fatty acid oxidation and insulin action: when less is more. Diabetes, 57(6), 1455–1456. https://doi.org/10.2337/db08-0281
Norton, L., Shannon, C., Gastaldelli, A., & DeFronzo, R. A. (2022). Insulin: The master regulator of glucose metabolism. Metabolism: clinical and experimental, 129, 155142. https://doi.org/10.1016/j.metabol.2022.155142
Omotola, O., Legan, S., Slade, E., Adekunle, A., & Pendergast, J. S. (2019). Estradiol regulates daily rhythms underlying diet-induced obesity in female mice. American journal of physiology. Endocrinology and metabolism, 317(6), E1172–E1181. https://doi.org/10.1152/ajpendo.00365.2019
Orsatti, F. L., Nahas, E. A., Orsatti, C. L., de Oliveira, E. P., Nahas-Neto, J., da Mota, G. R., & Burini, R. C. (2012). Muscle mass gain after resistance training is inversely correlated with trunk adiposity gain in postmenopausal women. Journal of strength and conditioning research, 26(8), 2130–2139. https://doi.org/10.1519/JSC.0b013e318239f837
Orsatti, F. L., Nunes, P. R. P., Carneiro, M. A. D. S., Orsatti, C. L., & Souza, M. V. C. (2022). Heterogeneity in resistance training-induced muscle strength responses is associated with training frequency and insulin resistance in postmenopausal women. Experimental gerontology, 163, 111807. https://doi.org/10.1016/j.exger.2022.111807
Paddon-Jones, D., Westman, E., Mattes, R. D., Wolfe, R. R., Astrup, A., & Westerterp-Plantenga, M. (2008). Protein, weight management, and satiety. The American journal of clinical nutrition, 87(5), 1558S–1561S. https://doi.org/10.1093/ajcn/87.5.1558S
Palmer, A. K., & Jensen, M. D. (2022). Metabolic changes in aging humans: current evidence and therapeutic strategies. The Journal of clinical investigation, 132(16), e158451. https://doi.org/10.1172/JCI158451
Park, H. S., Lim, J. S., & Lim, S. K. (2019). Determinants of Bone Mass and Insulin Resistance in Korean Postmenopausal Women: Muscle Area, Strength, or Composition?. Yonsei medical journal, 60(8), 742–750. https://doi.org/10.3349/ymj.2019.60.8.742
Park, Y. M., Keller, A. C., Runchey, S. S., Miller, B. F., Kohrt, W. M., Van Pelt, R. E., Kang, C., Jankowski, C. M., & Moreau, K. L. (2019). Acute estradiol treatment reduces skeletal muscle protein breakdown markers in early- but not late-postmenopausal women. Steroids, 146, 43–49. https://doi.org/10.1016/j.steroids.2019.03.008
Petridi, F., Geurts, J. M. W., Nyakayiru, J., Schaafsma, A., Schaafsma, D., Meex, R. C. R., & Singh-Povel, C. M. (2024). Effects of Early and Late Time-Restricted Feeding on Parameters of Metabolic Health: An Explorative Literature Assessment. Nutrients, 16(11), 1721. https://doi.org/10.3390/nu16111721
Pontzer, H., Yamada, Y., Sagayama, H., Ainslie, P. N., Andersen, L. F., Anderson, L. J., Arab, L., Baddou, I., Bedu-Addo, K., Blaak, E. E., Blanc, S., Bonomi, A. G., Bouten, C. V. C., Bovet, P., Buchowski, M. S., Butte, N. F., Camps, S. G., Close, G. L., Cooper, J. A., Cooper, R., … IAEA DLW Database Consortium (2021). Daily energy expenditure through the human life course. Science (New York, N.Y.), 373(6556), 808–812. https://doi.org/10.1126/science.abe5017
Rasmussen, B. B., Fujita, S., Wolfe, R. R., Mittendorfer, B., Roy, M., Rowe, V. L., & Volpi, E. (2006). Insulin resistance of muscle protein metabolism in aging. FASEB journal : official publication of the Federation of American Societies for Experimental Biology, 20(6), 768–769. https://doi.org/10.1096/fj.05-4607fje
Ravussin, E., & Galgani, J. E. (2011). The implication of brown adipose tissue for humans. Annual review of nutrition, 31, 33–47. https://doi.org/10.1146/annurev-nutr-072610-145209
Saglam, K., Polat, Z., Yilmaz, M. I., Gulec, M., & Akinci, S. B. (2002). Effects of postmenopausal hormone replacement therapy on insulin resistance. Endocrine, 18(3), 211–214. https://doi.org/10.1385/ENDO:18:3:211
Samargandy, S., Matthews, K. A., Brooks, M. M., Barinas-Mitchell, E., Magnani, J. W., Janssen, I., Kazlauskaite, R., & El Khoudary, S. R. (2021). Abdominal visceral adipose tissue over the menopause transition and carotid atherosclerosis: the SWAN heart study. Menopause (New York, N.Y.), 28(6), 626–633. https://doi.org/10.1097/GME.0000000000001755
Schlienger, J. L., & Pradignac, A. (1993). Relations entre poids et ménopause [Relationships between weight and menopause]. Revue francaise de gynecologie et d'obstetrique, 88(5), 291–295.
Simkin-Silverman, L. R., & Wing, R. R. (2000). Weight gain during menopause. Is it inevitable or can it be prevented?. Postgraduate medicine, 108(3), 47–56. https://doi.org/10.3810/pgm.2000.09.1.1204
Sowers, M., Derby, C., Jannausch, M. L., Torrens, J. I., & Pasternak, R. (2003). Insulin resistance, hemostatic factors, and hormone interactions in pre- and perimenopausal women: SWAN. The Journal of clinical endocrinology and metabolism, 88(10), 4904–4910. https://doi.org/10.1210/jc.2003-030350
Spritzer, P. M., & Oppermann, K. (2013). Weight gain and abdominal obesity at menopause. Climacteric : the journal of the International Menopause Society, 16(2), 292. https://doi.org/10.3109/13697137.2012.753874
Sugimoto, K., Wang, C.-C., & Rakugi, H. (2016). Sarcopenia in diabetes mellitus. In M. Yamaguchi & J. M. A. Ribeiro (Eds.), Musculoskeletal disease associated with diabetes mellitus (pp. 237–252). Springer. https://doi.org/10.1007/978-4-431-55720-3_14
Sun, Q., Liu, C., Li, S., Ren, J., & Wang, Z. (2024). The different association between fat mass distribution and intake of three major nutrients in pre- and postmenopausal women. PloS one, 19(5), e0304098. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0304098
Sutton, E. F., Beyl, R., Early, K. S., Cefalu, W. T., Ravussin, E., & Peterson, C. M. (2018). Early Time-Restricted Feeding Improves Insulin Sensitivity, Blood Pressure, and Oxidative Stress Even without Weight Loss in Men with Prediabetes. Cell metabolism, 27(6), 1212–1221.e3. https://doi.org/10.1016/j.cmet.2018.04.010
Tchernof, A., Calles-Escandon, J., Sites, C. K., & Poehlman, E. T. (1998). Menopause, central body fatness, and insulin resistance: effects of hormone-replacement therapy. Coronary artery disease, 9(8), 503–511. https://doi.org/10.1097/00019501-199809080-00006
Tinsley, G. M., & La Bounty, P. M. (2015). Effects of intermittent fasting on body composition and clinical health markers in humans. Nutrition reviews, 73(10), 661–674. https://doi.org/10.1093/nutrit/nuv041
Umegaki H. (2015). Sarcopenia and diabetes: Hyperglycemia is a risk factor for age-associated muscle mass and functional reduction. Journal of diabetes investigation, 6(6), 623–624. https://doi.org/10.1111/jdi.12365
Vallejo, M. S., Blümel, J. E., Chedraui, P., Tserotas, K., Salinas, C., Rodrigues, M. A., Rodríguez-Vidal, D., Rey, C., Ojeda, E., Ñañez, M., Monterrosa-Castro, Á., Gómez-Tabares, G., Espinoza, M. T., Escalante, C., Elizalde, A., Dextre, M., Calle, A., & Aedo, S. (2025). Risk of sarcopenia: A red flag for cognitive decline in postmenopause?. Maturitas, 194, 108193. https://doi.org/10.1016/j.maturitas.2025.108193
Vandanmagsar, B., Warfel, J. D., Wicks, S. E., Ghosh, S., Salbaum, J. M., Burk, D., Dubuisson, O. S., Mendoza, T. M., Zhang, J., Noland, R. C., & Mynatt, R. L. (2016). Impaired Mitochondrial Fat Oxidation Induces FGF21 in Muscle. Cell reports, 15(8), 1686–1699. https://doi.org/10.1016/j.celrep.2016.04.057
Veldhorst, M. A., Westerterp-Plantenga, M. S., & Westerterp, K. R. (2009). Gluconeogenesis and energy expenditure after a high-protein, carbohydrate-free diet. The American journal of clinical nutrition, 90(3), 519–526. https://doi.org/10.3945/ajcn.2009.27834
Volpi, E., Nazemi, R., & Fujita, S. (2004). Muscle tissue changes with aging. Current opinion in clinical nutrition and metabolic care, 7(4), 405–410. https://doi.org/10.1097/01.mco.0000134362.76653.b2
Weigle, D. S., Breen, P. A., Matthys, C. C., Callahan, H. S., Meeuws, K. E., Burden, V. R., & Purnell, J. Q. (2005). A high-protein diet induces sustained reductions in appetite, ad libitum caloric intake, and body weight despite compensatory changes in diurnal plasma leptin and ghrelin concentrations. The American journal of clinical nutrition, 82(1), 41–48. https://doi.org/10.1093/ajcn.82.1.41
Westerterp-Plantenga, M. S., Nieuwenhuizen, A., Tomé, D., Soenen, S., & Westerterp, K. R. (2009). Dietary protein, weight loss, and weight maintenance. Annual review of nutrition, 29, 21–41. https://doi.org/10.1146/annurev-nutr-080508-141056
Westerterp-Plantenga, M. S., Rolland, V., Wilson, S. A., & Westerterp, K. R. (1999). Satiety related to 24 h diet-induced thermogenesis during high protein/carbohydrate vs high fat diets measured in a respiration chamber. European journal of clinical nutrition, 53(6), 495–502. https://doi.org/10.1038/sj.ejcn.1600782
Yang, S. H., Kim, Y. J., Yang, H. R., Park, S. U., Kim, J. G., & Kim, J. K. (2024). Metabolic Profiling in Plasma and Brain Induced by 17β-Estradiol Supplementation in Ovariectomized Mice. ACS omega, 9(16), 18212–18223. https://doi.org/10.1021/acsomega.3c10399
Zhang, L., Wei, X. T., Niu, J. J., Lin, Z. X., Xu, Q., Ni, J. J., Zhang, W. L., Han, B. X., Yan, S. S., Feng, G. J., Zhang, H., Yang, X. L., Zhang, Z. J., Hai, R., Ren, H. G., Zhang, F., & Pei, Y. F. (2021). Joint Genome-Wide Association Analyses Identified 49 Novel Loci For Age at Natural Menopause. The Journal of clinical endocrinology and metabolism, 106(9), 2574–2591. https://doi.org/10.1210/clinem/dgab377
Zhou, Z., Moore, T. M., Drew, B. G., Ribas, V., Wanagat, J., Civelek, M., Segawa, M., Wolf, D. M., Norheim, F., Seldin, M. M., Strumwasser, A. R., Whitney, K. A., Lester, E., Reddish, B. R., Vergnes, L., Reue, K., Rajbhandari, P., Tontonoz, P., Lee, J., Mahata, S. K., … Hevener, A. L. (2020). Estrogen receptor α controls metabolism in white and brown adipocytes by regulating Polg1 and mitochondrial remodeling. Science translational medicine, 12(555), eaax8096. https://doi.org/10.1126/scitranslmed.aax8096